İleri derece idrar kaçırma, idrarın istem dışı ve günlük hayatı ciddi biçimde etkileyecek ölçüde kaçırılmasıdır; erkeklerde özellikle prostat ameliyatından sonra görülebilir. Egzersiz, mesane eğitimi ve ilaç gibi yöntemler hafif kaçırmada işe yarar, ileri derecede ise çoğu zaman yetersiz kalır. Uygun hastalarda yapay üriner sfinkter, standart kabul edilen ve uzun süreli çözüm sunan bir cerrahi seçenektir.
İleri derece idrar kaçırma yalnızca bedensel bir sorun değildir. Ped değiştirme kaygısı, koku endişesi, uykunun bölünmesi kişiyi sosyal hayattan uzaklaştırabilir, özgüvenini ve ruh halini etkileyebilir. Bu yüzden "yaşla gelir" deyip katlanmak yerine nedeni araştırmak gerekir.
Nedenleri
İleri derece kaçırmada genellikle idrar tutmayı sağlayan kaslarda, sinirlerde ya da mesanenin kontrol mekanizmasında belirgin bir bozulma vardır:
- Prostat ameliyatından sonra sfinkter kasının zarar görmesi
- Mesane kontrol mekanizmasının bozulması
- Nörolojik hastalıklara bağlı sinir hasarı
- Yaşa bağlı kas zayıflığı
- Geçirilmiş pelvik ameliyatlar
- İleri düzey mesane işlev bozuklukları
Erkeklerde en sık karşılaşılan nedenlerden biri, prostat kanseri için yapılan radikal prostatektomiden sonra gelişen kaçırmadır.
Günlük Hayata Etkisi
Hastaların anlattıkları çoğu zaman benzerdir: sosyal ortamlardan uzak durma, özgüven kaybı, kaygı ve çökkünlük, bölünen uyku, kısıtlanan günlük aktiviteler, hijyenle ilgili güçlükler. Tedavinin amacı yalnızca kaçırmayı azaltmak değil, bu kısıtlamaları da ortadan kaldırmaktır.
Tedavi Seçenekleri
Tedavi, kaçırmanın şiddetine ve nedenine göre belirlenir. İlk basamakta ameliyatsız yöntemler kullanılır:
- Pelvik taban kas egzersizleri (Kegel)
- Mesane eğitimi
- İlaç tedavisi
- Yaşam tarzı düzenlemeleri
- Sıvı alımının ayarlanması
İleri derece kaçırmada bu yöntemler çoğu zaman yeterli olmaz ve cerrahi seçenekler gündeme gelir. Bu seçeneklerden biri de yapay üriner sfinkterdir.
Yapay Üriner Sfinkter
Yapay üriner sfinkter, idrar kontrolünü yeniden sağlamak için vücut içine yerleştirilen mekanik bir cihazdır. Prostat ameliyatından sonra gelişen ileri derece kaçırmada standart kabul edilen yöntemlerden biridir. Sistem üç parçadan oluşur:
- İdrar kanalını çevreleyen manşet
- Karın içine yerleştirilen basınç balonu (rezervuar)
- Hastanın kendisinin kullandığı pompa
İdrar yapmak istediğinizde pompaya basarsınız; manşet kısa süreliğine açılır ve idrar akar. Ardından sistem kendiliğinden kapanır. Cihazın ayrıntıları ve ameliyat süreci için yapay üriner sfinkter sayfasına bakabilirsiniz.
Kimler İçin Uygundur?
Yapay sfinkter herkese uygun değildir; karar ayrıntılı bir değerlendirmeden sonra verilir. Genellikle şu hastalarda düşünülür:
- İleri derece idrar kaçırması olanlar
- Prostat ameliyatından sonra kalıcı kaçırma gelişenler
- Diğer yöntemlerden yeterli fayda görmeyenler
- Pompayı kullanabilecek el becerisine sahip olanlar
Uygun hastalarda günlük yaşam konforunu belirgin şekilde artırabilir ve uzun süreli bir çözüm sunar. Bununla birlikte cihazın kullanımı için eğitim gerekir, düzenli kontrollere gelinmesi şarttır ve beklentilerin ameliyattan önce açıkça konuşulması gerekir.
Doğru tanı ve uygun hasta seçimiyle idrar kaçırma büyük ölçüde kontrol altına alınabilir.
